Yazılım geliştirme dünyasında kartlar yeniden dağıtılıyor. 2025 yılının başlarında Andrej Karpathy tarafından ortaya atılan ve kısa sürede bir fenomene dönüşen “Vibe Coding”, kod yazma eylemini klavyeye dokunmaktan çıkarıp, yapay zekayı (AI) yönetme sanatına dönüştürüyor. Peki, sosyal medyada ve GitHub depolarında fırtınalar estiren bu kavram tam olarak nedir? Sadece bir heves mi, yoksa geliştiriciliğin geleceği mi?
Bu rehberde, Vibe Coding’in ne olduğunu, en iyi araçları, avantajlarını ve dikkat etmeniz gereken riskleri kaynaklara dayanarak inceleyeceğiz.
Vibe Coding Tam Olarak Nedir?
Vibe coding, en basit tanımıyla, bir geliştiricinin (veya kodlama bilmeyen birinin) doğal dili kullanarak bir yapay zeka modeline ne istediğini tarif ettiği ve kodun büyük bir kısmının AI tarafından yazıldığı bir geliştirme yöntemidir. Andrej Karpathy bu durumu, “kodun var olduğunu unutmak” ve tamamen uygulamanın hissettirdiklerine (vibe) odaklanmak olarak tanımlamıştır.
Geleneksel programlamada her satır kodu, sözdizimini (syntax) ve mantığı sizin kurmanız gerekirken; vibe coding’de siz “yönetici”, yapay zeka ise “uygulayıcı” konumundadır. Siz projenin vizyonunu ve işleyişini (niyetini) belirlersiniz, yapay zeka ise teknik uygulamayı gerçekleştirir.
Vibe Coding Nasıl Yapılır? Adım Adım İş Akışı
Sadece “bana bir uygulama yap” demek genellikle işe yaramaz. Başarılı bir vibe coding süreci için yapılandırılmış bir iş akışı gerekir. İşte uzmanların önerdiği yol haritası:
1. Temeli Sağlam Atın (PRD Oluşturma): “Vibe” kodlamaya başlamadan önce, ne istediğinizi netleştiren bir Ürün Gereksinim Belgesi (PRD) hazırlayın. Yapay zekadan, projeniz için adım adım bir plan oluşturmasını isteyerek başlayabilirsiniz.
2. Doğru Araçları Seçin: Cursor, Replit veya Lovable gibi AI destekli editörler kullanın. Bu araçlar, sadece kod tamamlamakla kalmaz, tüm projeyi yönetebilir.
3. Küçük Parçalar Halinde İlerleyin (Vertical Slicing): Tüm uygulamayı tek bir istemle (prompt) yazdırmaya çalışmak yerine, özellikleri küçük, yönetilebilir parçalara bölün. Örneğin, önce veritabanı şemasını, sonra giriş sayfasını oluşturun.
4. Sürekli Test ve İterasyon: AI kodu yazdıktan sonra kodu çalıştırmak ve test etmek sizin görevinizdir. Hata aldığınızda, hatayı kopyalayıp AI’ya vererek düzeltmesini sağlayın.
En Popüler Vibe Coding Araçları (2025/2026)
Piyasada birçok araç olsa da, vibe coding topluluğunun favorileri şunlardır:
• Cursor: Profesyonel geliştiriciler için en popüler seçenek. VS Code tabanlı olduğu için geçişi kolaydır ve kod tabanınızın tamamını anlayarak değişiklik yapabilir.
• Replit: Kurulum gerektirmeyen, tarayıcı tabanlı bir ortam. Özellikle sıfırdan başlayanlar ve hızlı prototipleme yapmak isteyenler için idealdir.
• Lovable & Bolt.new: Tasarım odaklı ve son kullanıcıya hitap eden arayüzler oluşturmak için mükemmeldir. “Minimum Sevilebilir Ürün” (MLP) çıkarmak için tercih edilir.
• Windsurf: Kod kalitesi ve test otomasyonu konusunda öne çıkan, daha derinlemesine analiz yapabilen bir araçtır.
Vibe Coding’in Avantajları: Neden Bu Kadar Popüler?
• İnanılmaz Hız: Geliştiriciler, karmaşık uygulamaları eskisine göre 20 ila 50 kat daha hızlı geliştirebildiklerini belirtiyor.
• Erişilebilirlik: Kodlama bilgisi olmayan kişiler (girişimciler, tasarımcılar) fikirlerini hayata geçirebilir.
• Boş Sayfa Sendromuna Son: Sıfırdan başlamak yerine, AI size üzerinde çalışabileceğiniz çalışan bir taslak sunar, bu da momentumu korumanızı sağlar.
Dikkat! Madalyonun Diğer Yüzü: Riskler ve Dezavantajlar
Her ne kadar “kodun var olduğunu unutmak” kulağa hoş gelse de, araştırmalar ve deneyimli mühendisler bazı ciddi uyarılarda bulunuyor:
1. Teknik Borç ve Kalite Sorunları: Akademik araştırmalar, AI asistanı (örneğin Cursor) kullanımının geliştirme hızını artırsa da, kod karmaşıklığını %41 ve statik analiz uyarılarını %30 oranında artırdığını göstermektedir. Bu, uzun vadede projenin bakımını zorlaştırabilir.
2. Güvenlik Açıkları: Yapay zeka, çalışan ancak güvenli olmayan kodlar üretebilir. IBM tarafından yapılan bir araştırmada, AI tarafından üretilen yazılımların insan yazımı kodlara göre daha fazla güvenlik açığı barındırabileceği belirtilmiştir.
3. Kontrol Kaybı: Kodu anlamadan kabul etmek (“Blind Vibe Coding”), hata ayıklamayı (debugging) bir kabusa dönüştürebilir. Bir hata çıktığında, temel mantığı bilmiyorsanız çözmek günler alabilir.
Başarılı Bir Vibe Coder Olmak İçin İpuçları
Vibe coding dalgasını güvenli bir şekilde sörf etmek için şu “Best Practice” kurallarını uygulayın:
• Kodu İnceleyin: Asla okumadığınız veya anlamadığınız bir kodu canlıya (production) almayın.
• Test Yazdırın: Yapay zekadan sadece özellik kodunu değil, o özelliğin çalıştığını doğrulayan test kodlarını da yazmasını isteyin.
• Kurallar Belirleyin: AI asistanınıza .cursorrules gibi dosyalar aracılığıyla proje kurallarını ve kodlama standartlarını öğretin.
• Hibrit Yaklaşım: Prototip aşamasında “vibe” modunda hızlı ilerleyin, ancak ürün olgunlaştıkça geleneksel mühendislik disiplinine ve kod incelemelerine geri dönün.
Sonuç: Gelecek Hibrit Olacak
Vibe coding, yazılım geliştirmeyi demokratikleştiriyor ve hızlandırıyor. Ancak bu, yazılımcıların yerini alacağı anlamına gelmiyor. Aksine, geleceğin mühendisleri kod yazmaktan çok, yapay zeka orkestrasyonu, sistem tasarımı ve kalite kontrol konularına odaklanacaklar.
Şu an bir uygulama fikriniz varsa, onu hayata geçirmek için tarihteki en iyi zamandasınız. Sadece “vibe”lara kapılıp kod kalitesini ihmal etmeyin!
